Home » » 9.Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Kitabı Cevapları,Meb, Sayfa 39

9.Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Kitabı Cevapları,Meb, Sayfa 39



9.Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Kitabı Cevapları,Meb, Sayfa 39
SAYFA 39

1. Etkinlik
a. Seçtiğiniz bir konuda iletişim örneği kurgulayınız.

1.ÖRNEK

Fidevs Hanım salonda dergisini okurken   kızı Bihter'i evden dışarı çıkarken  görür. Ona "Nereye gidiyorsun?" der. Bihter de " Holdinge gidiyorum" der.

2.ÖRNEK: 

Edebiyat öğretmeni sınıfta "İletişim" konusunu işlemektedir. Arka sırada oturan Berke'ye "Oğlum konuyu anladın mı?" diye sorar. Berke de "Çok iyi anladım Hocam?" cevabı verir. 
edebiyatfatihi.net

3.ÖRNEK

Fotoğraftaki manava, mahalledeki bir müşterisi domatesin nereden olduğunu soruyor? Manav da "Çanakkale domatesi" cevabını veriyor. 
edebiyatfatihi.net ÖZGÜN ve KALİTELİ

4. ÖRNEK

Fotoğraftaki trafik polisi sürücüye dur işareti yapıyor. Araç duruyor. 

Kurguladığınız iletişim örneğinin ögelerini belirleyiniz.

1.ÖRNEKTE:
Gönderici: Firdevs Hanım
Alıcı: Bihter Hanım
İleti: "Nereye gidiyorsun?"
Dönüt: "Holdinge gidiyorum"
Bağlam: ev
Kanal: Ses dalgaları
Kod: Dil( Türkçe)

2. ÖRNEKTE
Gönderici: Öğretmen
Alıcı: Öğrenci (Berke)
İleti: "Oğlum konuyu anladın mı?"
Dönüt: "Evet çok iyi anladım"
Bağlam: Sınıf
Kanal: Ses Dalgaları
Kod: Dil( Türkçe)

3. ÖRNEKTE

4. ÖRNEKTE

Gönderici: Trafik polisi
Alıcı: Sürücü
İleti: "DUR"
Dönüt: "Aracın durması"
Bağlam: Yol
Kanal: Dur işareti 
Kod: İşaret dili 

2. Etkinlik

a. Aşağıdaki cümlelerde dilin hangi işlevde kullanıldığını tabloda ilgili boşluklara yazınız.
b. Aşağıdaki cümlelerden hareketle dilin işlevlerine siz de benzer örnekler veriniz.
Reklamlar
Mecaz anlam, kelimenin bir ilgi veya benzetme sonucu gerçek anlamının dışında kullanılarak kazandığı anlamıdır.  DİL ÖTESİ İŞLEV

BENZER ÖRNEK:
 Zamirler ismin yerini tutan kelimelerdir:

Bir gün dolu dizgin boşanan atlarımızla       ŞİİRSEL (SANATSAL) İŞLEV
 Yerden yedi kat arşa kanatlandık o hızla
BENZER ÖRNEK: Ağır ağır çıkacaksın bu merdivenlerden
                                 Eteklerinde bir yığın güneş sarısı yaprak

Atmosferdeki su buharının yoğunlaşmasıyla oluşan ve yeryüzüne düşen yağışın sıvı durumda olanına yağmur denir. ( GÖNDERGESEL)

BENZER ÖRNEK: İstanbul'da trafik sorunları artıyor. Ankara Türkiye'nin başkentidir.
Konuşmayı dinlerken önemli bulduğunuz ifadeleri not alınız. (ALICIYI HAREKETE GEÇİRME)

BENZER ÖRNEK:  Lütfen sessiz olun.

Sesimi işitiyor musunuz? ( KANALI KONTROL İŞLEVİ)
BENZER ÖRNEK: Beni anlıyorsun, değil mi?

Eyvah, belgeyi kaydetmeyi unuttum! ( HEYECANA BAĞLI İŞLEV)
BENZER ÖRNEKLER: Eyvah ev yanıyor! / Hay Allah, şarjım bitiyor! / Tüh be, soruyu yanlış işaretledim!

EK BİLGİLER: Dilin işlevleri nedir, hatırlayalım

DİLİN İŞLEVLERİ
1. GÖNDERGESEL İŞLEV (GÖNDERİCİLİK İŞLEVİ): Dil, göndergeyi olduğu gibi ifade ederse bu işlev söz konusudur. Bu, başka bir ifadeyle dilin bilgi verme işlevidir. Burada amaç, gönderge konusunda alıcıya doğru, nesnel, gözlemlenebilir bilgi vermektir. Mesela gazete haberlerinde dil, göndergesel İşlevinde kullanılır.

2. HEYECANA BAĞLI İŞLEV: İleti, göndericinin iletinin konusu karşısındaki duygu ve heyecanlarını dile getirme amacıyla oluşturulmuşsa bu işlev söz konusudur. Dilin göndergesel işlevinde nesnellik, heyecana bağlı işlevinde öznellik hâkimdir. Özel mektuplarda, öznel betimlemeler ve anlatılarda, lirik şiirlerde, eleştiri yazılarında dilin heyecana bağlı işlevinden sıkça yararlanılır. Yani kişisel duygu ve düşüncelerin olduğu cümlelerde dilin bu işlevi kullanılır.

3. ALICIYI HAREKETE GEÇİRME İŞLEVİ: ileti, alıcıyı harekete geçirmek üzere düzenlenmişse dil, bu İşlevde kullanılmıştır. Alıcıda davranış değişikliğini amaçlar. Dil daha çok reklâmcılık sektöründe bu işlevde kullanılır. Aşk söylemleriyle propaganda amaçlı siyasi söylevler, reklâm metinleri, genelgeler, el ilanları, yemek tarifleri genellikle dilin bu işleviyle oluşturulur. Emir, telkin, öneri cümlelerinde bu işlev vardır.

4. KANALI KONTROL İŞLEVİ: İleti, kanalın iletiyi göndermeye uygun olup olmadığını öğrenmek amacıyla düzenlenmişse bu işlev kullanılır. Amaç iletişimin sürekliliğini sağlamaktır. Ayinlerde, törenlerde, uzun söylevlerde, aile yakınları ya da sevgililer arasındaki konuşmalarda bu işlev sıkça kullanılır. Örneğin öğretmenin sınıfa “Anladınız mı?” demesinde bu işlev söz konusudur.

5. DİL ÖTESİ İŞLEV: İleti, dille ilgili bilgiler vermek üzere düzenlenmişse bu işlev kullanılmış demektir. Bu tür iletilerde dil göstergelerinin göndergesi dilin kendisidir. Bu işlevde iletiler; dili açıklamak, dille ilgili bilgiler vermek için düzenlenir. Yani bu cümle (ileti) dilin kendisini açıklayan, göstergesi de göndergesi de dil olan bir yargıdır.

Daha çok bilimsel metinlerde ve öğretme amaçlı konuşmalarda karşımıza çıkan bu işlev günlük hayatta da kullanılır. "Beni yanlış anlama, bu sözcüğü mecaz anlamda kullandım." cümlesinde olduğu gibi.

Bu işlevin amacı da tıpkı göndergesel işlev gibi nesnel bilgiler vermektir. Tek farkı dil ile ilgili bilgiler vermeyi amaçlaması...

6. ŞİİRSEL (SANATSAL)  İŞLEV: İletinin iletisi kendinde ise dil, bu işlevde kullanılmıştır. Bu durumda ileti, kendi dışında herhangi bir şeyi ifade etmez. Obje, iletinin kendisidir. Örneğin şiirlerde şiirin amacı o şiirin kendisidir. Bir şiir sadece şiir olduğu için önemli ve anlamlıdır. Şiirsel metinler kendinden başka bir şeyi ifade etmeye ihtiyaç duymaz. Yani şiirin gerçekliği şiirin kendisindedir. Bu gerçeklik, kurmaca bir dünyanın ürünüdür. Dilin şiirsel işleviyle yazılan metinlerde kurmacanın egemen olması; iletinin insandan, hayattan ve yaşanılan dünyadan tümden soyutlanması demek değildir. Bu işlevde dil, insana özgü durumları sanatsal gerçekliğe dönüştürmede bir araç gibi kullanılır. Burada karşımıza çıkan gerçeklik, sanata özgü gerçekliktir. Edebi metinlerde (şiir ya da düz yazı) şiirsel işlevin hâkimiyetinde dilin diğer işlevleri de kullanılır.

Bir metinde ya da konuşmada dil, birden çok işlevde kullanılabilir. Ama bir işlev daha belirgindir.
Tepkinizi bildirin:
reklamlar

0 yorum:

Yorum Gönder

Aşağılayıcı, argo, küfür ve kişisel haklara saldırı niteliğindeki yorumlar YAYINLANMAYACAKTIR...bolcevap