Dede Korkut Hikayelerinde Geçen İri Cüsseli, Tek Gözlü Efsanevi Yaratık: Tepegöz

Dede Korkut Hikayelerinde Geçen İri Cüsseli, Tek Gözlü Efsanevi Yaratık: Tepegöz

Destan geleneğinden halk hikayeciliğine geçişin ilk ürünü olan Dede Korkut Hikayeleri'nde geçen hikayelerden biri de "Basat'ın Tepegöz'ü Öldürmesi" hikayesidir.

Bu hikâyede, Oğuz yiğitlerinden Basat'ın, tüm Oğuz'u sindiren, iri cüsseli, tek gözlü efsanevi yaratık olan Tepegöz'ü öldürmesi olayı anlatılmaktadır.

Hikâyede Başat, "yiğitlik ve iyiliğin"; Tepegöz, "kötülük ve belânın" simgesidir. Hikâye bizi, hayat­ta başarı, iyilik ve yiğitlikle elde edilebilir sonucu­na vardırmaktadır.

Başat, Tepegöz'ün tüm Oğuz ülkesinin başına bela olması, bir kadının kendisinden yardım isteği, birçok Oğuz Türküyle birlikte kardeşi Kayan Selçuk' un ölümü ve ününün sonucu Tepegöz'ü öldürmeyi göze almıştır.
Tepegöz'ün korkunç ve bencil kötülüklerini or­taya koyan olaylar şunlardır: Tepegöz, kendisine sunulan sütle yetinmemiş, büyük bir harami olmuş­tur. Çoban ve çocukları yemiştir. Oğuz ilinde Ka­za'ın kardeşi Güne, Düzen oğlu Alp Rüstem, Usun Kocaoğlu gibi bir pehlivan ile birlikte Aruk'un can­dan iki kardeşini, Demir Donlu Mamak'ı, Bıyığı kan­lı Bügdüz Emen gibi nice kişileri yok etmiştir. Tüm koyunları bitirmiş, Oğuz ilinde çocuk bırakmamıştır. Bu olaylar, onu, korkunç ve bencil kötülüklerin sim­gesi haline getirmiştir.