Aşık Edebiyatı Nazım Biçimleri Tablosu - bolcevap.com
Yeni Yayınlar
Yükleniyor...

17 Kasım 2019 Pazar

Aşık Edebiyatı Nazım Biçimleri Tablosu

Bu yazımızda Aşık edebiyatı nazım biçimlerinin (koşma, semai, varsağı, destan) nazım birimi, birim sayısı, kafiye düzeni ve temaları bir tablo şeklinde yer alıyor...



BOLCEVAP.COM
Nazım birimiNazım birimi sayısıUyak DüzeniTemalar
Koşmadörtlük3-5abab cccb dddb cccb ... veya; aaab cccb dddb.Aşk ve doğa konularının yanı sıra, ayrılık, özlem, yalnızlık, gurbet, sıla, ölüm gibi temaları işler.
Semaidörtlük3-6abab cccb dddb cccb ... veya; aaab cccb dddb.Genellikle aşk ve doğa konusu işlenir.
(koşmayla aynı)
Varsağıdörtlük3-5abab / cccb / dddb...)Aşk ve doğa konularının yanı sıra, ayrılık, özlem, yalnızlık, gurbet, sıla, ölüm gibi temaları işler.
Destan

bolcevap.com

dörtlükHalk şiirinin en uzun nazım biçimi.100 dörtlüğe kadar olanları vardır.(koşmayla aynı)
abab cccb dddb cccb ... veya; aaab cccb dddb.
Savaş, deprem,yangın,salgın hastalık,eşkıya ve ünlü kişilerin serüvenleri gibi sosyal olaylar

Aşık edebiyatı nazım biçimleri ölçü (semai 8’li hece ölçüsüyle yazılmasıyla koşmadan ayrılır) ezgi, söyleyiş (varsağıda yiğitçe/mertçe söyleyiş) dörtlük sayısı (destan) tema (destanda) gibi özellikler yönüyle birbirinden ayrılır..

AŞIK TARZI EDEBİYATI NAZIM ŞEKLİLLERİ
A. KOŞMA
  • Halk edebiyatında en çok kullanılan biçimdir.
  • Genellikle hece ölçüsünün on birli (6+5 ya da 4+4+3) kalıbıyla yazılır.
  • Dörtlük sayısı üç ile beş arasında değişir.
  • Şair koşmanın son dörtlüğünde adını ya da mahlasını söyler.
  • Uyak düzeni genellikle şöyle olur: baba ” ccca ” ddda…
  • Aşk, ayrılık, gurbet gibi geniş çerçeveli konuların işlendi-ği bir türdür.
  • Dili yalın ve sadedir.
  • Son dörtlükte şairin mahlası bulunur.
  • Koşmanın konularına göre güzelleme, koçaklama, ağıt, taşlama adlı türleri vardır.
Güzelleme: İnsan ve doğa sevgisinin lirik bir edayla işlendiği koşmalara denir.
Koçaklama: Savaş, yiğitlik, kahramanlık gibi konuları işleyen koşmalara denir. Coşkun ve yiğitçe bir üslupla savaş ve dövüşleri anlatan şiirlerdir.
Ağıt: Ölen kişinin arkasından duyulan acının ve onun iyilikle-rinin işlendiği koşmadır. Bir kimsenin ölümü üzerine duyulan acıları anlatmak amacıyla söylenen şiirlerdir (Anonim halk şiiri ürünü olan ağıtlar da vardır).
Taşlama: Toplumun veya bireylerin aksayan yönlerini eleşti-ren koşmalara denir. Bir kimseyi yermek ya da toplumun bozuk yönlerini eleştirmek amacıyla yazılan şiirlerdir.

B. SEMAİ
  • Hece ölçüsünün sekizli kalıbıyla yazılır (4+4 duraklı ya da duraksız).
  • Dörtlük sayısı üç ile beş arasında değişir.
  • Semâilerin kendine özgü bir ezgisi vardır ve bu ezgiyle okunur.
  • Uyak düzeni koşma gibidir: baba ” ccca ” ddda…
  • Semâilerde daja çok sevgi, doğa, güzellik gibi konular işlenir.
C. VARSAĞI
  • Güney Anadolu bölgesinde yaşayan Varsak Türklerinin özel bir ezgiyle söyledikleri Türkülerden gelişmiş bir biçimdir.
  • Dörtlük sayısı ve uyak düzeni “semâi” gibidir.
  • Varsağılar yiğitçe, mertçe bir üslupla söylenir. Bu da dörtlüklerin içindeki “bre” “hey” “behey” gibi ünlemlerle sağlanır.
  • Halk edebiyatında en çok varsağı söylemiş şair Karacaoğlan”dır.
  • Kafiye düzeni koşma gibidir.
  • 4+4 şeklinde 8’li ölçüyle söylenir.
  • En az 3 en fazla 5 dörtlüktür.
D. DESTAN
  • Halk edebiyatının en uzun nazım biçimidir.
  • Dörtlüklerden oluşur.
  • Kimi destanlarda dörtlük sayısı yüzden fazladır.
  • Genellikle hece ölçüsünün on birli kalıbıyla yazılır.
  • Uyak düzeni koşma gibidir: baba ” ccca ” ddda
  • Destanın son dörtlüğünde şair mahlasını söyler.
  • Konuları bakımından destanları savaş, yangın, deprem, salgın hastalık, ünlü kişilerin yaşamları, mizahi… gibi gruplandırabiliriz.
  • 6+5 li hece ölçüsüyle söylenir.
  • Kendine özgü bir söylenişi vardır.
  • Dörtlük sayısında sınırlama yoktur.


Arkadaşlarınla Paylaş
Yorum Gönder

Yorumlarınız incelendikten sonra yayınlanacaktır... Lütfen yorum yaparken topluluk kurallarına uyunuz... bolcevap.com

Bildirim
Yenilenen görselliğimiz ve içeriklerimizle çok günceliz. Doğru bilgi için doğru yerdesiniz.
Kapat